Rola rodziny Woźniaków w życiu społeczno-gospodarczym Sosnowca. Studium przypadku.

Abstract

Rodzina Woźniaków z Sosnowca, choć odgrywała istotną rolę w życiu społeczno-gospodarczym miasta, jest dziś nieco zapomniana, nawet przez rodowitych mieszkańców. Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu w 2024 roku wzbogaci swoje zbiory o bardzo cenne i interesujące „Archiwum Woźniaków” – kolekcję obejmującą ponad 400 zdjęć oraz ponad 70 dokumentów i listów prywatnych, które przynoszą nowe informacje na temat dziejów rodziny, zwłaszcza jej życia prywatnego.

Historia Woźniaków zaczyna się w 1885 roku, kiedy Jan i Małgorzata przybyli do Sosnowca. Jan rozpoczął pracę w hucie, a Małgorzata prowadziła pijalnię piwa. Ich trzej synowie – Franciszek, Teodor i Andrzej – zdobyli wykształcenie techniczne, co po śmierci ojca, pozwoliło rodzinie w 1911 roku założyć zakład metalowy na granicy Starego Sosnowca i Pogoni, Odlewnię Stali Woźniak Małgorzata i Synowie. Intensywny rozwój został zahamowany przez I wojnę światową, kiedy Niemcy zajęli fabrykę na potrzeby wojskowe.

Po odzyskaniu niepodległości Woźniakowie odbudowali odlewnię, który stał się jednym z filarów lokalnego przemysłu. W czasie powstań śląskich zakład zasłynął jako miejsce, gdzie zmontowano dwa pancerne pojazdy bojowe, które brały udział w walkach. W okresie międzywojennym „Stalownia Woźniak” rozwijała się, przekształcając się w spółkę akcyjną. Czas prosperity przerwał Wielki Kryzys oraz konflikty rodzinne, które swój finał znalazły w sądzie.

W czasie okupacji hitlerowskiej fabryka została przejęta przez Niemców i wykorzystywana do produkcji wojennej. Po wojnie zakład został upaństwowiony. 
Badania nad historią rodziny Woźniaków oparte zostały nie tylko na nowo pozyskanych zbiorach, ale także na dokumentach przechowywanych w archiwach państwowych i prasie.